Vertegenwoordigers vanuit welzijnsinstellingen, onderwijs, sportverenigingen, horeca, handhaving, en de gemeenteraad hebben samen met Martijn Planken, projectleider Alcoholmatigingsproject van de GGD, Tamara Baert van IrisZorg, wethouder Jac van Dongen en burgemeester van Riswijk gebrainstormd over het terugdringen van alcoholgebruik bij jongeren onder de 16 jaar. Vragen als “Wat kunnen we gezamenlijk realiseren om alcoholgebruik tegen te gaan? Wat is er nodig? Hoe zou de handhaving en regelgeving voor alcoholbeleid eruit moeten zien?” kwamen hierbij aan bod.

Het terugdringen van alcoholgebruik onder minderjarigen kan in de gemeente Druten rekenen op groot bestuurlijk draagvlak. Wethouder Jac van Dongen is lid van de regionale stuurgroep van het Alcoholmatigingsproject. Burgemeester van Riswijk maakte op de bijeenkomst duidelijk dat het terugdringen van alcoholgebruik onder jongeren één van de speerpunten vormt van het huidige college van Druten.

Tijdens de startbijeenkomst bleek dat het terugdringen van alcoholgebruik ook maatschappelijk op breed draagvlak kan rekenen in Druten. ‘Je moet niet wachten op verandering, maar je moet eerst zélf in beweging komen,’ was bijvoorbeeld het advies vanuit een van de aanwezigen. De partijen zien de noodzaak om tot actie te komen in en de eerste afspraken zijn gemaakt, zoals: bewustwording bij directeuren en leerkrachten van scholen, elektronische leeftijdscontroles aan kassa’s, alcohol voor ouders verbieden tijdens kinderactiviteiten en alcohol beperken tijdens de carnavalsoptochten. De verschillende partijen gaan nu aan de slag binnen hun eigen werkveld of branche. Na een half jaar komen de partijen weer bij elkaar. Uiteindelijk worden de gemaakte afspraken in een convenant vastgelegd.

Het alcoholgebruik onder jongeren in de gemeente Druten is, net als in heel Nederland, erg hoog. Jongeren starten al op jonge leeftijd met drinken en als ze eenmaal drinken, drinken ze al snel te vaak en te veel. Alcoholgebruik onder jongeren vormt een risico voor de gezondheid en kan zelfs blijvende hersenschade tot gevolg hebben. Om deze tendens van te vroeg, te vaak en te veel drinken van alcohol door jongeren onder de 16 jaar tegen te gaan, heeft Druten samen met andere gemeenten in de regio Nijmegen een regionaal project opgezet: het Alcoholmatigingsproject Durf Nu!.

Ondersteunend hieraan werd aan de jeugd boven de 16 een wit leeftijdsbandje verstrekt, na het controleren van de leeftijd op een geldig id-bewijs. Op die manier werd voor de barvrijwilligers op eenvoudige manier te checken of iemand wettelijk gezien wel een biertje mocht bestellen. Een mooi initiatief van de jubileumcommissie, waardoor de Ooijse jeugd onder de 16 geen alcohol heeft gedronken op het jubileumweekend.

Maar liefst 87% van de ouders uit is niet bezorgd om het alcoholgebruik van hun kind. Vaak is dit ten onrechte. Uit het E-MOVO-onderzoek* van de GGD blijkt namelijk dat 29% van de leerlingen uit klas 2 en 74% van de leerlingen uit klas 4 in de voorgaande maand alcohol had gedronken. Van de ouders met kinderen onder de 16 jaar geeft daarentegen 90% aan dat hun kind geen alcohol drinkt. Een opvallend verschil.

Verkeersongelukken en slechte schoolprestaties

Het onderzoek, dat onder 385 ouders met kinderen in de leeftijd van 11 tot en met 17 jaar werd gehouden geeft aan dat ouders het belang inzien van het uitstellen van het eerste glas alcohol wegens het gevaar van verstoorde hersenontwikkeling van kinderen. Andere schadelijke gevolgen van alcoholgebruik worden nauwelijks genoemd. Wat te denken van verkeersongevallen (ook met de fiets!) en slechtere schoolprestaties? Ook dit zijn veelvoorkomende gevolgen van alcoholgebruik door jongeren.
Wanneer jongeren eenmaal drinken denkt de helft van de ondervraagde ouders niet veel meer te kunnen veranderen aan het gebruik. Ook dit blijkt ten onrechte: het verbieden van alcoholgebruik van jongeren onder zestien jaar en het maken van afspraken over drinken na het zestiende jaar, werpt wel degelijk vruchten af. Over het algemeen vinden ouders het belangrijk om met hun kinderen te praten over alcoholgebruik. Ook zien zij hun eigen gebruik als voorbeeld voor gedrag van hun kinderen.

Durf Nu!

Het project Alcoholopvoeding Durf Nu! wil het probleembesef van te vroeg, te vaak en te veel drinken onder jongeren verhogen en een bijdrage leveren aan een verschuiving van de maatschappelijke alcoholnorm naar een situatie waarin het normaal is dat jongeren onder de 16 geen alcohol drinken en dat jongeren boven de 16 slechts mondjesmaat drinken.
Aangezien het feit dat ouders zich geen zorgen maken over hun eigen kind is het niet verwonderlijk dat ouders massaal aangeven geen verdere behoefte te hebben wanneer het gaat om het beïnvloeden van het drinkgedrag van hun kind. Het project ziet dan ook een grote uitdaging in het creëren van bewustwording onder ouders van het drinkgedrag van hun eigen kind.

De Durf Nu! Duim is een initiatief van de stuurgroep van het regionaal alcoholmatigingsproject regio Nijmegen: ‘Alcoholopvoeding Durf Nu!’ waar wethouder Spaan lid van is. Piepenbrock is de eerste ouder die hem ontvangt.

Overdonderd

Overdonderd luistert de spontane moeder naar de lovende woorden van de wethouder. “Het lukt jou om een club van heel verschillende mensen te mobiliseren en op één lijn te krijgen. Dat is niet makkelijk in een gemeente met een cultuur als Groesbeek, waar alcohol er echt bij hoort.”

Onder het motto ‘Hoe gaan wij binnen de vriendengroep om met alcohol’ gaat Piepenbrock met de aanwezigen in gesprek over de risico’s van alcoholgebruik. Aan het eind van de avond worden er afspraken gemaakt. Zo zijn drankspelletjes om in te drinken nu uit den boze in de vriendengroepen van zoons Jakko (18) en Guus (17).

Betweterig

Het is niet makkelijk om andere ouders uit te nodigen, vertelt Piepenbrock. “Het eerste telefoontje pleegde ik met het zweet onder de armen. Ik wilde niet overkomen als de betweterige moeder, die jongeren hun pilsje wil afnemen. Ik moest alleen iets doen, omdat het alcohol gebruik binnen Jakko’s vriendengroep me echt zorgen baarde.

Voor het stappen flink indrinken door middel van drankspelletjes met sterke drank, hoorde er in hun groep echt bij. Toen Jakko op een avond na het stappen thuis kwam en hij bij het laatste stukje naar huis een black out had gehad, wist ik dat ik iets moest doen.

” Hierop heeft ze contact opgenomen met Iriszorg – initiatiefnemer van de party’s – die haar verder bij de aanpak hebben geholpen.

De ouders van Jakko’s vrienden reageren allemaal positief op de uitnodiging. “Velen waren blij dat het onderwerp nu aangestipt werd. Op de avond voor ouders kwamen ze dan ook massaal,  zowel vaders als moeders.” Ook de vrienden reageerde goed, legt Willemien Rietberg van Iriszorg uit, die met de jongeren in gesprek ging. “Ze hoorden nieuwe dingen en waren blij dat er eens nuchter over alcohol gebruik werd gesproken.”

Bewustwording

Ondertussen heeft de familie Piepenbrock – ook vader Jos, zoon Jakko, Guus en dochter Imke helpen – vier succesvolle party’s achter de rug. Avonden waarop het onderwerp met de nodige humor wordt gesproken. “Ik wil ook niet boven de jongeren en hun ouder staan. Nee, ik sta er tussen in. Natuurlijk wordt er nog steeds gedronken – en de afspraken zullen vast nog wel eens worden verbroken – maar het belangrijkste is dat ieder nu wel bewust is van de risico’s van alcohol”, besluit Piepenbrock.

Rietberg hoopt dat andere ouders het voorbeeld van de familie Piepenbrock volgen.  “Ouders zien alcoholgebruik onder jongeren vaak als probleem van andere ouders. Het is tijd dat ze hun oogkleppen af zetten. Het gaat ons namelijk allemaal aan. Daarom is het zo goed dat Caroline zelf contact met ons opnam.”

Homeparty

Wilt u zelf ook een Homeparty organiseren, of aan een homeparty deelnemen? Neem dan contact met ons op!

Durf Nu Duim Omroep Gelderland

In Nederland geldt een leeftijdsgrens van zestien jaar voor de verkoop van alcoholhoudende drank. Voor sterke drank geldt een grens van achttien jaar. Iedere verstrekker van alcoholhoudende drank is wettelijk verplicht de leeftijd vast te stellen aan de hand van een identiteitsbewijs.
Hoewel de Vierdaagsefeesten niet specifiek gericht zijn op jongeren, is dit grootschalige evenement een goede gelegenheid om aan zowel jongeren, opvoeders als andere bezoekers te laten zien dat alcohol kopen en alcohol drinken zijn leeftijd kent. Vandaar dat de Vierdaagsefeestenorganisatie, de gemeente Nijmegen, GGD Regio Nijmegen en IrisZorg ondersteuning bieden bij de naleving van de leeftijdsgrenzen aan de verstrekkers van alcoholhoudende dranken.

Leeftijdsbandjes
Voor verkopers van alcoholhoudende drank is het tijdens drukke evenementen vaak lastig om te controleren of de koper wel oud genoeg is.

Om deze controle te vergemakkelijken kunnen jongeren tot twintig jaar een leeftijdsbandje ophalen op drie uitgiftepunten in de stad:

- in de Molenstraat (nabij Café van Buren)
- op Wintersoord (nabij het Eurocafé)
- naast de EHBO-post op het Matrixx-terrein (Hunnerpark).

Van zaterdag 16 juli tot en met donderdag 21 juli reikt de organisatie daar iedere avond van 19.00 tot 23.00 uur leeftijdsbandjes uit na vaststelling van de leeftijd via een geldig identiteitsbewijs (ID). Op vrijdag 22 juli is dat van 15.00 tot 20.00 uur. Het is ook mogelijk om een leeftijdsbandje op te halen op het gemeentehuis in Groesbeek op maandag 18 juli van 15.00 tot 17.00 uur.
Net als vorig jaar wordt gebruik gemaakt van de ‘ID-Swiper’, een apparaat dat leeftijd makkelijk, snel en nauwkeurig vaststelt. Na het succes van de 16+ en 18+ bandjes van vorig jaar, is besloten dit jaar ook 16- bandjes te verstrekken.

Alcoholvrije cocktails en fotowedstrijd
Bij twee uitgiftepunten van leeftijdsbandjes krijgen jongeren tussen 19.30 en 21.30 uur een gratis alcoholvrije cocktail. Daarnaast kunnen ze met leeftijdsbandje, cocktail en vrienden op de foto. De foto’s komen op www.durfnu.info waar de jongere ze kan delen via Hyves en Facebook. Met hoge ‘like’-scores zijn leuke prijzen te winnen. In het bijzonder vragen we de jongeren om hun ouders de foto’s te laten ‘liken’.

Alcohol drinken in het openbaar
Tijdens de Vierdaagsefeesten zullen de politie en de BOA’s van bureau Toezicht & Handhaving jongeren die onder invloed van alcohol een strafbaar feit of overlast veroorzaken, doorverwijzen naar Halr. Dit gebeurt in het kader van de nieuwe Halt-afdoening Alcohol. Een onderdeel hiervan is een leeropdracht voor jongeren die bestaat uit twee bijeenkomsten en een huiswerkopdracht. Daarnaast is er ook een bijeenkomst voor ouders. Het doel van de leeropdracht is het confronteren van de jongeren met hun drinkgedrag en de gevolgen. Daarnaast zal de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) toezien op de verstrekking van alcohol aan jongeren jonger dan zestien.

Volgens de projectleiders van de Halt-afdoening, Mireille Arentsen en Rinske Janssen, maakt het project in Gelderland-Zuid een vliegende start vergeleken met de rest van de provincie. Dit dankzij de gerichte inzet van politie en gemeenten.

Er zijn in de afgelopen periode 2 leeropdrachten door IrisZorg uitgevoerd, waaraan 11 jongeren hebben deelgenomen. Jongeren die zijn aangehouden voor het bezit van alcoholhoudende dranken en hun ouders vinden de leeropdracht een erg zware straf voor het gepleegde vergrijp. Preventiewerker Irmgard Poelmans, die de leeropdracht uitvoert: “Een veel voorkomende uitspraak bij de ouders is dat hun kind de drank alleen maar vasthield voor een ander en dat ze het zelf niet eens hebben gedronken. Het zal best een keer voorkomen, maar we horen het wel heel vaak.” Gaandeweg de bijeenkomst komen ouders er wel achter dat hun kind vaak veel meer drinkt dan dat ze zelf inschatten. Irmgard geeft als voorbeeld: “Een meisje van 15 jaar geeft aan 10 glazen op een avond te drinken, terwijl haar moeder denkt dat ze dit hele jaar (tot juni) nog maar 10 glazen heeft gedronken. Of een moeder die denkt dat haar dochter van 15 helemaal niet drinkt.” Uiteindelijk blijken bijna alle jongeren in de cursus wel veel meer te drinken dan hun leeftijdsgenoten.

Ondanks het feit dat de leeropdracht in eerste instantie veel weerstand oproept, geven de jongeren zelf aan dat hun ouders zich naar aanleiding van de bijeenkomst meer zorgen zijn gaan maken over het drankgebruik van hun kind en soms overgaan tot het stellen van regels rond alcoholgebruik.

Het blijkt voor jongeren zelf zeer lastig om met een nuchtere blik naar hun eigen alcoholgebruik te kijken. Ze vinden het moeilijk om de gevolgen van het te vroeg en te vaak drinken van veel alcohol in te schatten. Alcohol is voor hen vooral een middel om uit je dak te gaan. Het blijft voor jongeren lastig om de keerzijde van het gebruik af te wegen tegen deze door hen gevoelde voordelen.

Het zwaartepunt van de avond lag bij het in praktijk brengen van deze regels. Hoe weiger je een biertje aan een minderjarige? En wat doe als een dronken gast nog een drankje wil?

De vrijwilligers stortten zich met enthousiasme in de rollenspellen. Op het eind van de avond lukte het een jonge barvrijwilligster, klein van postuur, een grote agressieve ‘klant’ op een goede manier een biertje te weigeren. Een leuke ervaring!

Aan het eind van het project presenteerde de school op 14 maart het voorlichtingsbureau aan de ouders. Bijna alle ouders waren aanwezig. Medewerkers van Iriszorg en de GGD waren er om het bureau officieel te openen door het doorknippen van een lint. En de leerlingen presenteerden het logo van het bureau: ‘Alcol’. Trots en giechelend deden ze hun verhaal. De avond werd afgesloten met alcoholvrije drankjes, door leerlingen zelf gemaakt.

Iriszorg praat met de leerlingen over alcohol. Wie heeft er weleens wat gedronken? Wat merkte je daarvan? De boodschap dat het slecht is voor je hersenen is bij leerlingen alom bekend.

Indringend
Tijdens het verhaal van de ervaringsdeskundige zijn de leerlingen muisstil. Velen zijn zichtbaar geroerd door zijn indringende verhaal. Na afloop komen de vragen: Hoe oud was u toen u verslaafd was? Is uw vriendin nog steeds bij u? Hoe kwam u aan het geld? De les krijgt een vervolg binnen het project.